Kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy - 66 godzin - prowadzony zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 19 marca 2007r. w sprawie kursu w zakresie kwalifikowanej pierwszej pomocy, przygotowanego na podstawie art.13 ust. 8 ustawy z dnia 8 września o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Kurs kończy się egzaminem i nadaniem tytułu RATOWNIK.

Szczegółowy program kursu:

1. Organizacja ratownictwa medycznego (podstawy prawne)

- Krajowy System Ratowniczo - Gaśniczy (docelowo Krajowy System Ratowniczy), jako organizator współczesnego ratownictwa zintegrowanego - podstawy prawne działania.

- Ratownictwo przedszpitalne.

- Organizacja systemu Państwowe Ratownictwo Medyczne.

- Cel stosowania standardów ratowniczych w ratownictwie medycznym.

- Wyposażenie JRG PSP i krajowych baz sprzętu specjalistycznego w sprzęt medyczny i ratowniczo - logistyczny.

Temat ten może być zastąpiony tematem o podobnym brzmieniu, odpowiadającym specyfice określonego podmiotu ratowniczego, działającego w systemie lub współpracującego z systemem ratowniczym.

2. Bezpieczeństwo (własne, poszkodowanego, miejsca zdarzenia)

- Bezpieczeństwo higieniczno - sanitarne w czasie akcji.Ryzyko zakażeń m.in.: WZW i HIV.

- Zapobieganie kontaktowi z krwią, wydzielinami i wydalinami poszkodowanych.

- Postępowanie w przypadku zranień przedmiotami mającymi kontakt z krwią, wydzielinami i wydalinami poszkodowanych.

- Postępowanie ze zużytymi materiałami opatrunkowymi i innymi odpadami.

- Higieniczno - sanitarne warunki pozostawiania miejsca zdarzenia.

- Bezpieczeństwo poszkodowanego: zagrożenia wewnętrzne i zewnętrzne, jako wskazania do natychmiastowej ewakuacji.

- Bezpieczeństwo miejsca zdarzenia.

3. Zestawy ratownicze, defibrylator, dezynfekcja sprzętu

- Elementy składowe zestawu ratowniczego - przeznaczenie, możliwości wykorzystania, zasady użycia.

- Defibrylator - zasada działania, wskazania i przeciwwskazania do jego użycia.

- Zasady dezynfekcji sprzętu.

- Zasady uzupełniania zużytych materiałów wchodzących w skład zestawu.

- Organizacja punktu odkażania sprzętu medycznego w podmiocie ratowniczym.

- Dokumentacja gotowości sprzętu.

- Zaopatrzenie i odzyskiwanie sprzętu wielorazowego.

4. Elementy anatomii i fizjologii, ocena poszkodowanego

- Podstawy topografii narządów i układów.

- Elementy anatomii i czynności układu oddechowego, krążenia i nerwowego.

- Wywiad ratowniczy.

- Ocena podstawowych funkcji życiowych, ocena obrażeń ciała.

- Badanie wstępne, badanie szczegółowe.

5. Poszkodowany nieprzytomny

- Przyczyny utraty przytomności.

- Omdlenie.

- Ocena stanu przytomności.

- Pozycja boczna ustalona.

6. Resuscytacja (dorosły, dziecko, niemowlę, sytuacje szczególne)

-Zasady postępowania w przypadku nagłego zatrzymania podstawowych funkcji życiowych.

- Bezprzyrządowe i przyrządowe prowadzenie oddechu zastępczego 100% tlenem.

- Resuscytacja krążeniowo - oddechowa dorosłego, dziecka, noworodka / niemowlęcia, kobiety ciężarnej.

7. Zasady defibrylacji poszkodowanego metodą półautomatyczną i automatyczną

- Defibrylacja jako element resuscytacji krążeniowo - oddechowej.

8. Wstrząs

- Przyczyny i objawy wstrząsu.

- Udzielanie pierwszej pomocy medycznej poszkodowanym we wstrząsie.

- Zagrożenie wstrząsem.

9. Inne stany nagłe (drgawki, cukrzyca zdekompensowana, zawał mięśnia sercowego, udar mózgowy, zatrucia, podtopienie)

- Ogólne informacje dotyczące objawów padaczki, cukrzycy zdekompensowanej, zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu, zatruć.

- Mechanizm tonięcia.

10. Urazy mechaniczne i obrażenia (złamania, zwichnięcia, skręcenia, krwotoki, obrażenia klatki piersiowej, brzucha, kręgosłupa, głowy i kończyn)

- Rodzaje ran.

- Podstawy aseptyki i antyseptyki..

- Rodzaje ran i krwotoków.

- Zasady tamowania krwotoków i krwawień zewnętrznych.

- Rodzaje złamań, objawy i konsekwencje.

- Urazy stawów.

- Stabilizacja i unieruchamianie środkami standardowymi i doraźnymi.

- Sposoby postępowania w przypadku złamań, zwichnięć, skręceń przy zastosowaniu procedur ratowniczych.

- Objawy oraz zasady postępowania w obrażeniach kręgosłupa.

- Podejrzenie urazu kręgosłupa.

- Podstawowe objawy oraz ogólne zasady postępowania w przypadku obrażeń: głowy, klatki piersiowej, brzucha i miednicy.

11. Urazy chemiczne, termiczne, elektryczne i obrażenia (zagrożenia środowiskowe)

- Objawy i zagrożenia w przypadku urazów termicznych, chemicznych i elektrycznych.

- Drogi wnikania i działanie na organizm ludzki niektórych substancji chemicznych.

12. Taktyka działań ratowniczych (zdarzenie masowe, mnogie, pojedyncze; segregacja, karta segregacyjna, karta udzielonej pomocy), logistyka

- Sekwencja założeń taktycznych w ratownictwie medycznym - procedura.

- Pojęcie zdarzenia masowego, mnogiego, pojedynczego.

- Segregacja wstępna jako proces określenia priorytetów leczniczo - transportowych.

- Karta udzielonej pomocy medycznej.

13. Ewakuacja ze strefy zagrożenia

- Zasady identyfikacji zagrożeń dla poszkodowanych i ratowników oraz wyznaczania strefy zagrożenia. - Sposoby ewakuacji poszkodowanych w różnych warunkach taktycznych.

- Charakterystyczne cechy ułożeń poszkodowanych po urazach.

- Układanie na noszach.

- Zasady ewakuacji poszkodowanych na noszach.

- Pokonywanie przeszkód terenowych w czasie ewakuacji.

- Organizacja działań ratowniczych w nocy oraz warunkach niskich temperatur, a także w innych niekorzystnych warunkach atmosferycznych.

14. Udzielanie pomocy w sytuacjach symulowanych

- Ocena zastanej sytuacji ratowniczej i prognoza jej rozwoju.

- Ocena aktualnego zagrożenia poszkodowanych w miejscu zdarzenia i ryzyka ratowniczego.

- Konstruowanie i przyjęcie planu medycznych działań ratowniczych.

- Zastosowanie podziału na podstawowe zadania taktyczne z zakresu ratownictwa medycznego (przybycie, zabezpieczenie miejsca zdarzenia, dotarcie do poszkodowanego, udzielenie pomocy lub ewakuacja, wykonanie dostępu do poszkodowanego) w zdarzeniach: komunikacyjnych, chemicznych, pożarowo - wybuchowych, budowlanych, górskich, górniczych, wysokościowych, wodnych (morskich) i wykonywanie innych czynności ratowniczych, np.: przewidzianych dla specjalistycznych grup ratowniczych.

- Postępowanie kierującego działaniem ratowniczym w sytuacji zdarzenia uznanego za masowe.

- Organizacja dekontaminacji w czasie działań ratowniczych oraz w czasie katastrofy.

- Organizacja zabezpieczenia logistycznego zdarzeń masowych i w czasie katastrof.

- Aspekty zabezpieczenia medycznego działań ratowniczych.

- Rola i zadania powiatowego centrum powiadamiania ratunkowego - zintegrowanych stanowisk kierowania Państwowej Straży Pożarnej.

15. Psychologiczne aspekty wsparcia poszkodowanych

- Wsparcie psychologiczne dla poszkodowanego i ratownika.

- Zasady organizacji wsparcia psychologicznego dla ofiar zdarzenia w szczególności dla dzieci.

Ilość godzin na ten temat może zostać zwiększona w zależności od potrzeb danej służby lub podmiotu ratowniczego.

16. Zajęcia do dyspozycji prowadzących.

Zalecana jest również wizyta słuchaczy w szpitalnym oddziale ratunkowym lub szpitalu posiadającym specjalistyczny oddział np.: toksykologiczny, oparzeniowy, hiperbaryczny, zakaźny oraz w zintegrowanym stanowisku kierowania Państwowej Straży Pożarnej lub w Centrum Powiadamiania Ratunkowego. Dla służb zmilitaryzowanych zaleca się także ćwiczenia z zakresu wypełniania protokołu MEDEVAC.